Regulierspoort

In oktober verdiepten we ons in het Reguliersplein dat van 1668, tot het plaatsen van het beeld van Rembrandt in 1876, de Botermarkt werd genoemd en daarna pas Rembrandtplein ging heten.

Er was ook een Regulierspoort, dat was een van de drie stadspoorten van het Middeleeuwse Amsterdam. De linkertoren van deze poort bestaat nog en wordt de Munttoren genoemd.

Beeldpresentaties Lisa Lalieu StadsarchiefHet Rembrandtplein lag tot de stadsuitbreidingen van de 16e eeuw in een weilandgebied langs de oever van de Amstel. Even verderop, buiten de veste, lag het klooster Sint-Jan de Evangelist ter Nieuwer Amstel, in de volksmond bekend als het Regulierenklooster. Dit klooster werd in 1532 door brand verwoest maar is nog te zien op de eerste kaart van Amsterdam uit 1538 van Cornelis Anthonisz:

Beeldpresentaties Lisa Lalieu Amsterdam Museum
detail vogelvluchtschilderij

Op de kaart van Jacob van Deventer uit 1560 ziet het kloosterterrein eruit als een ruine:

Beeldpresentaties Lisa Lalieu Jacob van Deventer
detail

Na de Alteratie van 1578 werd het kloosterterrein onteigend en omgebouwd tot lusthof en herberg. In 1638 werd hier de eerste Hortus Medicus gesticht. Bij de vierde uitbreiding van de stad rond 1664 is het complex opgeheven en verplaatst naar het Binnengasthuisterrein tot in 1682 de Hortus Botanicus in de Plantage werd geopend.

Ook de oude Regulierspoort ontkwam niet aan brand, in 1618 ging de poort en de glasblazerij die zich ernaast had gevestigd in vlammen op. Men besloot alleen de westelijke toren te herbouwen en de stompe toren kreeg daarna in 1619-1620 een achtkantige bovenbouw en een sierlijke open lantaarn naar een ontwerp van Hendrick de Keyser. Het wachthuis had de brand goed doorstaan en werd in 1674 verbouwd tot herberg.

Beeldpresentaties Lisa Lalieu de Munt